Over ADIBib
ADIBib kwam er na de vakantie van Tom, 12 jaar. Zijn ouders hebben in juli en augustus elk vrij moment aan de computer doorgebracht om zijn schoolboeken in te scannen. De nieuwe mogelijkheden van voorleessoftware maakten de nood aan aangepaste digitale schoolboeken duidelijk. De enthousiaste samenwerking van Eureka Die-’s-Lekti-kus, de Vlaamse educatieve uitgevers, Kurzweil (Sensotec) en Sprint (Jabbla), Eureka Onderwijs en het departement onderwijs mondde in heel korte tijd uit in een digitale bibliotheek.
Anny Cooreman, founder Eureka Leuven
ADIBib: gratis Aangepaste Digitale Bibliotheek voor leerlingen met een beperking in de schriftelijke communicatie
ADIBib stelt digitale versies van schoolboeken ter beschikking aan leerlingen met ernstige lees- en schrijfproblemen. ADIBib krijgt de druk-pdf van de Vlaamse educatieve uitgeverijen - Averbode, De Boeck, Die Keure, Pelckmans, Plantyn en Van In - en zet die om naar een aangepast digitaal bestand.
Leerlingen met een beperking in de schriftelijke communicatie kunnen hun schoolboek dus gebruiken op hun laptop. Op hun computerscherm zien ze juist hetzelfde dan in de gedrukte versie. Via gespecialiseerde voorleessoftware kunnen ze in de klas teksten laten voorlezen en werkbladen invullen op hun computer. Leerlingen met enkel schrijfproblemen kunnen ook werken met gratis software, waarmee ze in een pdf kunnen schrijven.
Zo kunnen ze actief en evenwaardig deelnemen aan de klasactiviteiten.
Eureka en Eureka ADIBib: missie en visie
ADIBib is een deelwerking van Eureka Leuven, een kenniscentrum voor aanpak en preventie van leerstoornissen. Eureka wil kinderen, jongeren en volwassenen met leerproblemen helpen ‘van mankement naar talent’. We willen hen betere kansen geven om
- hun talenten te ontwikkelen en hun leerstoornissen te compenseren of bij te sturen;
- actief deel te nemen aan alle onderdelen van het maatschappelijk leven;
- zich te ontwikkelen tot zelfstandige en gelukkige personen.
Als expertisecentrum is Eureka richtinggevend en innovatief voor de aanpak en preventie van leerstoornissen. De ontwikkelde tools voor verbetering van de (ortho)didactische praktijk zijn een referentie voor al wie met leerstoornissen bezig is. Wij werken vanuit empowerment: wij willen de maatschappelijke weerbaarheid en zelfstandigheid versterken met respect voor de autonomie van leerling, ouder en school.
Met ADIBib is Vlaanderen op vlak van digitale schoolboeken de absolute voortrekker in Europa.
Eureka principes
1. Tangram
‘Met deze elementen moet ik het doen. Met deze elementen kan ik alle kanten uit.’ Eureka wil dromen waarmaken door te starten vanuit de realiteit.
2. Hefboom
Eureka wil met zo weinig mogelijk energie zorgen voor zo groot mogelijke, structurele, veranderingen. Eureka wil met zo weinig mogelijk energie zorgen voor zo groot mogelijke, structurele, veranderingen.
3. De Schroef van Archimedes
De tools van Eureka ADIBib willen universeel, multifunctioneel en laagdrempelig zijn:
- universeel: bruikbaar los van tijd en ruimte;
- multifunctioneel: op meerdere manieren inzetbaar;
- laagdrempelig: binnen ieders bereik en mogelijkheden.
Digitale schoolboeken
ADIBib is er alleen voor leerlingen met een attest dyslexie, een attest dyspraxie, een attest GON of buitengewoon onderwijs van type 1, 3, 4, 6 of 7.
ADIBib is gratis, je betaalt alleen de verzendkosten voor de cd-roms. Dit is mogelijk dankzij de subsidies van het departement onderwijs, en het partnerschap met de Vlaamse educatieve uitgeverijen, die de bestanden kosteloos aanleveren.
ADIBib heeft enkel schoolboeken: leer- en werkboeken voor het basis en secundair onderwijs. Op dit moment telt onze bibliotheek al meer dan 800 titels, en er komen voortdurend nieuwe bij. Op de pagina bestellen kan je zien welke titels al beschikbaar zijn bij ADIBib. Als dat niet zo is, kan je een omzetting aanvragen.
ADIBib heeft geen leesboeken. Daarvoor kan je terecht bij Luisterpunt.
In de praktijk
Tussen de 2,5 en 5%, of zo'n 20.000 tot 40.000 leerlingen, hebben ernstige lees- en/of schrijfproblemen als dyslexie of dyspraxie. Voor een gemiddelde lagere school met 180 leerlingen gaat het mathematisch gezien om 5 tot 9 leerlingen, voor de gemiddelde secundaire school met 400 leerlingen om 20 jongeren. Als leerkracht of beroepskracht krijg ook jij hier dus vroeg of laat mee te maken op school of in de praktijk.
Leerstoornissen geven een leerling een achterstand op school: ondanks IQ of talenten gaat lezen en schrijven niet automatisch. Deze leerlingen hebben meer tijd en energie nodig om hetzelfde resultaat te bereiken als hun klasgenoten. Voor de leerling is dat demotiverend en emotioneel zwaar, voor de leerkrachten vaak een extra belasting in hun onderwijsopdracht.
ADIBib wil een aanzet zijn om compenserende software structureel in te zetten op school en binnen het zorgbeleid. De onderwijskansen voor leerlingen met een beperking in de schriftelijke communicatie nemen aanzienlijk toe met ADIBib . Het gebruik van compenserende ICT heeft vele voordelen voor de leerling:
Van afhankelijkheid naar zelfredzaamheid (autonomiebeleving)
Het ICT-hulpmiddel maakt het kind/de jongere zelfstandiger en minder afhankelijk van ouders, leerkrachten en begeleiders. Hij krijgt eindelijk kansen om zijn echte capaciteiten te tonen.
Van frustratie naar motivatie
Het kind/de jongere ervaart minder faalangst: het ICT-hulpmiddel geeft onmiddellijk feedback. Hij kan bijvoorbeeld teksten lezen die passen bij zijn leeftijd en intelligentie. Dat bevordert de motivatie sterk.
Van onderpresteren naar optimale benutting van de leercapaciteit (competentiebeleving)
De computer en ICT-hulpmiddelen vormen een brug tussen de capaciteiten van de leerling en de beperkingen van de leerstoornis. De leerling ontwikkelt een kritischerehouding en krijgt beter zicht op wat hij wel en nog niet beheerst. De leerling kan met de computer en software leren maximaal studierendement te halen binnen de gegeven beperkingen.
Preventie
Kinderen die eind tweede leerjaar van het basisonderwijs al een ernstige achterstand hebben in het lees- en/of schrijfproces, missen de aansluiting in het onderwijs. Elke leesactiviteit, van vragen lezen bij rekenopdrachten tot ondertitels lezen op TV, confronteert hen met hun niet-kunnen. Zo evolueren ze al snel naar een situatie van beperking. Met demotivatie, verlies van positief zelfbeeld, overdreven afhankelijkheid van hulp … tot gevolg.